top of page

Entelektüel Sermaye ve Telif Hakkının Korunması


Entelektüel sermaye, sahip olunan bilginin değere dönüştürülmesiyle ilgilidir.



Entelektüel sermaye nedir ?


Entelektüel sermaye, bir organizasyonun ya da bireyin sahip olduğu somut olmayan varlıkların tümüdür ve bilgiye dayalıdır. Bu varlıklar, bir organizasyonun ya da bireyin faaliyetlerini sürdürebilmesine, rekabet avantajı sağlamasına ve gelecekteki performansını etkilemesine yardımcı olabilir. Entelektüel sermaye, sadece patentler, haklar ve imtiyazlar gibi somut varlıklar değil, aynı zamanda fikri mülkiyet hakları, marka itibarı, müşteri ilişkileri, teknolojik bilgi, çalışanların bilgi ve deneyimi gibi somut olmayan varlıkları da kapsar.

Entelektüel sermaye, sahip olunan bilginin değere dönüştürülmesiyle ilgilidir. Bu bilgi, ürün veya hizmet geliştirme, iş süreçleri iyileştirme, maliyet tasarrufu sağlama, pazarlama stratejileri oluşturma ve diğer iş kararları almak için kullanılabilir. Bu nedenle, entelektüel sermaye yönetimi, bir organizasyonun ya da bireyin başarısı için önemlidir ve sürekli olarak geliştirilmelidir.

Özellikle belirtmekte fayda var ki; Entelektüel sermaye, bir şirketin en önemli rekabet kaynağıdır. Ayrıca, bir şirketin gelecekteki başarısı, bugün sahip olduğu entelektüel sermayesinin nasıl yönetildiğine bağlıdır.

Entelektüel sermayeyi oluşturan unsurlar ise: insan sermayesi, yapısal sermaye ve müşteri sermayesidir.

  1. İnsani Sermaye: Bir organizasyonun ya da bireyin bilgi, tecrübe ve becerilerinin toplamını ifade eder. Bu bileşen, çalışanların eğitimi, deneyimi ve yeteneklerinin yanı sıra, liderlik, motivasyon ve iletişim becerilerini de kapsar;

  2. Yapısal Sermaye: Bir organizasyonun sahip olduğu iş süreçleri, yönetim sistemleri, patentler, markalar ve bilgi tabanları gibi yapısal varlıkların toplamını ifade eder. Bu bileşen, bir organizasyonun operasyonel verimliliğini ve yenilik kapasitesini artırmaya yardımcı olur;

  3. Müşteri Sermayesi: Bir organizasyonun müşterileriyle ilişkilerinin kalitesini ifade eder. Bu bileşen, müşterilerin sadakati, marka itibarı ve müşteri memnuniyeti gibi faktörleri kapsar. Müşteri sermayesi, bir organizasyonun pazar payını artırmak ve rekabet avantajı sağlamak için kritik öneme sahiptir.

Entelektüel mülkiyet unsurları ise; telif hakları, patentler, tasarım hakları, ticari sırlar, ticari amblemler ve hizmetle ilgili amblemlerdir.


Telif Hakkı


Telif hakkı, bir işin kullanımının, çoğaltılmasının, dağıtılmasının veya değiştirilmesinin, hak sahibi tarafından izin verilmeden yapılmasını engeller.


Bir işin telif hakkı, yaratıcısına otomatik olarak verilir. Bu nedenle, bir işin telif hakkı alınması için özel bir başvuru veya kayıt gerekmez. Ancak, bir işin telif hakkını kullanarak korumak isteyen kişiler, bazı önlemler alabilirler. Bunlar şunları içerir:

  • Telif hakkı işaretinin kullanımı: Bir işin telif hakkı sahibi, işin üzerinde “Telif Hakkı © [yıl] [ad]” veya benzeri bir telif hakkı işareti kullanarak hak sahipliğini belirtebilir.

  • Telif hakkı beyanı: Telif hakkı sahibi, bir işin kullanımı ile ilgili detaylı bir beyanda bulunarak, haklarını daha da koruyabilir. Bu beyan, işin kullanımı ile ilgili detaylı şartlar içerir ve kullanıcıların işi nasıl kullanabileceklerini belirler.

  • Telif hakkı kaydı: Bazı ülkelerde, telif hakkı sahipleri, telif hakkı kaydı yaptırarak işlerini daha da koruyabilirler. Telif hakkı kaydı, bir işin yasal olarak telif hakkı sahibine ait olduğunu ve hakların korunduğunu belgelemek için kullanılır. Telif hakkı uygulamasından yararlanabilmek için öncelikle eserin kanunda belirtilen eser çeşitlerinden birine dahil olması gerekir. Söz konusu haktan isteyen eser sahipleri isteğe bağlı kayıt altına alınma işlemi için T.C Kültür ve Turizm Bakanlığı Telif Hakları Genel Müdürlüğü’ne başvurmak zorundadır. İnternet üzerinden yapılabilen bu işlemler için kurumun web adresine giriş yapılması zorunludur. Telif hakkı almanın bir diğer yolu ise, eser sahibinin söz konusu eseri kendisinin meydana getirdiğini ve bu eser üzerindeki tüm hakların kendisine ait olduğunu içeren beyanının noter tarafından düzenlenmesi ya da onaylanması ile mümkündür.

Bununla beraber, telif hakkının ihlali halinde, eser sahibi tarafından açılabilecek olan davalar şu şekildedir:


  • Tecavüzün Refi Davası: Eser sahibi, bu dava ile telif hakkı ihlalinin hukuka aykırı sonuçlarının ortadan kaldırılmasını istemektedir. Davanın açılabilmesi için ihlal eylemini gerçekleştiren kişinin kusurlu olması şartı aranmamaktadır.

  • Tecavüzün Meni Davası: Eser sahibinin telif haklarının henüz ihlal edilmediği ancak ihlalin gerçekleşmesinin muhtemel olduğu durumda veya daha önce gerçekleşen ihlalin tekrarlanmasının öngörüldüğü durumda bu dava yoluna başvurulabilir.

  • Maddi ve Manevi Tazminat Davaları: Eser sahibi, uğranılan zararın tazminini isteme hakkına da sahiptir. İlgili mahkeme somut durumu ve ortaya çıkan zararı değerlendirerek belirli bir miktar para veya başka bir manevi tazmin yöntemine karar vermektedir. Manevi ve mali haklara tecavüz halinde, ek olarak hukuka aykırı hareket eden kişinin bu eylemiyle elde ettiği kâr da talep edilebilir.



To learn more information, please reach out to us and we will be happy to assist you.





留言


bottom of page